Blog . Kevin Amendt

Dagblad de Limburger zaterdag, 26 november 2011
door Daan de Hulster

HISTORISCHE WEG ‘Een omgewaaide boom zou de cultuurhistorische waarde enorm aantasten’

Een metershoge in mergelwanden uitgehouwen holle weg in het Bemelerbosch is volgende week weer vrij van gevaar.In de negentiende eeuw was de weg onderdeel van de doorgaande route van Maastricht naar Aken.

Landschapsverzorger Marco Bego legt een dikke ketting om een tientallen meters hoge boom in het Bemelerbosch. Met een kettingzaag scheidt
hij de lange boomstam nét niet van de stronk. Na Bego’s teken trekt een tractor de boom naar beneden en is opnieuw een potentieel gevaar
geweken voor de beneden gelegen in mergelwanden uitgehouwen holle weg.

Tot volgende week zijn Bego en collega John Schaaks van de Stichting Instandhouding Kleine Landschapselementen in Limburg (IKL) bomen aan het verwijderen in het Bemelerbosch. Ze doen dit om de tussen twee mergelwanden uitgehouwen historische weg, in de negentiende eeuw onderdeel van de weg van Maastricht naar Aken, te beschermen tegen omvallende bomen. Als die omwaaien, kunnen de mergelwanden ernstig beschadigd raken. Het pad moet bovendien weer begaanbaar worden voor wandelaars. Bego en Schaaks krijgen hulp van twee door de  Maastrichtse Toeleveringsbedrijven (MTB) geleverde hoveniers.

Het is een specialistische klus, vertelt Bego. „In principe is dit dagelijks werk, maar de helling maakt het lastig.” Volgens Bego zijn de werkzaamheden van belang om de cultuurhistorische waarde van het pad te behouden. „Stel dat een boom omwaait: de wortels die dan meekomen zorgen voor een enorme ravage.”

Volgens de mannen is vertrouwen in elkaar belangrijk bij deze klus. Ze moeten veilig staan op het moment dat een boom wordt neergehaald:
van de heuvel springen is immers geen optie. De 10.000 euro kostende klus, betaald door IKL, provincie en de gemeente Eijsden-Margraten, is ook nog eens goed voor de natuur. Door de extra lichtinval die ontstaat, groeit de beschermde tongvaren beter. En de omgezaagde bomen? Die verkoopt IKL aan particulieren als brandhout.

Maas, kalksteen en prachtige vergezichten

Altijd al gevraagd hoe het landschap van Margraten ontstaan is tot wat het nu is? Ga dan mee op de excursie die op zondag 17 oktober rond Cadier en Keer wordt georganiseerd. Tijdens de wandeling gaat een deskundige gids op toegankelijke wijze in op grote rol van de Maas en de vroegere Krijtzee. De tocht voert langs fraaie vergezichten, gesteenten, insnijdingen en diverse ondergrondse groeves. De excursie begint om 10.00 uur bij het Raadhuisplein in Cadier en Keer. De tocht is een eerbetoon aan Sjeuf Felder, een van de bekendste geologen van Nederland, die deze tocht op papier zette.
Op diverse plekken krijgen we via mooie vergezichten over het Maasdal een goede indruk van de sporen die de Maas achterliet toen ze delen van het landschap vormgaf. Deze rivier was en is nog steeds een bepalende factor in het Limburgse landschap.

De tocht voert langs oude kloosters, Kruiswegstaties die uit lokale mergelblokken zijn opgebouwd en de Keerderberg, de oostelijke helling van de Maas. Omdat in deze helling de mergel vrijwel overal aan de oppervlakte komt, hebben hier diverse delfstofwinningen plaatsgevonden. We komen langs de de ondergrondse Bakkerboschgroeve, Scharnderberggroeve uit de17e eeuw., de Nieuwe groeve en de Heerderberggroeve. Het markante is dat de laatste twee groeves met elkaar verbonden zijn. In tijden van onrust en oorlog verschansten de mensen met hun vee zich in deze onderaardse gangen.

De gids verhaalt over het kleurrijke verleden van deze groeves, die thans nog een functie hebben als wijnkelder of Lourdesgrot. De groeves die we passeren bestaan uit de kalksteen uit de formatie van Maastricht en zijn rijk aan fossielen. Het werd en wordt nog steeds gebruikt als bouwsteen, meststof en in de keramische en cement-industrie. In de groeves zijn op diverse plekken losse knollen vuursteen te zien. Vuursteen is een bijzonder gesteente. Veel harder dan staal, maar ook breekbaar als glas. Voor onze voorouder uit de prehistorie het ideale materiaal om werktuigen als speerpunten, messen en bijlen van te maken.

De gids Jan Nillesen is ruim 55 jaar bezig met geologie en leidt al 20 jaar geologische wandelingen. Nillesen was onder meer betrokken bij de opgravingen van de vuursteenmijnen van Gronsveld.  De excursie is een eerbetoon aan zijn vriend, de bekende geoloog Sjeuf Felder, die in mei 2009 overleed.

Deelname
De excursie begint om 10.00 uur en duurt tot ongeveer 13.00 uur. Het startpunt is het Raadhuisplein in Cadier en Keer (Margraten). Er is voldoende parkeergelegenheid. Deelname is gratis.

Wandelboekje
Heeft u de smaak te pakken gekregen en wilt u verder wandelen langs breuken, dalen en groevewanden, dan kan dat aan de hand van het wandelboekje ‘Bodemschatten van Zuid-Limburg’. Via de zes wandelingen uit dit boekje, variërend van 9 tot 14 km., krijgt u goed beeld van de rijkdom aan geologische monumenten die voor de toevallige passant vaak verscholen blijven. Deze elementen worden op een eenvoudige manier beschreven. Kortom, een leuk boekje om zelf te hebben of om cadeau te geven. Het boekje is voor € 5,95 verkrijgbaar bij de Zuidlimburgse VVV kantoren en het Natuurhistorisch Museum Maastricht. Het boekje is ook voor en na de wandeling verkrijgbaar. Dit boekje is uitgebracht door het Natuurhistorisch Museum Maastricht, de VVV Zuid-Limburg en de stichting Instandhouding Kleine Landschapselementen in Limburg (IKL).

Voor meer informatie: stichting IKL 0475-386430

Bron: www.ikl-limburg.nl/…geologische-excursie-in-de-sporen-van-sjeuf-felder

KERKDRIEL – “Eerdaags schieten wij op elkaar.” Dat was de zin die Henk Egberts (90) uit Rossum in 1943 een strafoverplaatsing opleverde naar de Sint-Pietersberg bij Maastricht.

Egberts sprak de zin uit in het kantoor van de steenfabriek van Terwindt, tegen een ‘Jan Hagel’, een met een jachtgeweer bewapende NSB’er. Egberts haalde de herinnering op tijdens de presentatie van zijn boekje Op wacht bij de Nachtwacht, zaterdag in het Driels Museum in Kerkdriel. In het boek verhaalt oud-marechaussee Egberts over zijn tijd in Limburg, waar hij vanaf 1943 de Nachtwacht en zo’n vijfhonderd andere nationale kunstschatten moest bewaken. “De naam van de NSB’er in het boek heb ik veranderd”, legde Egberts uit. “Ik wil niemand kwetsen.”

Bron: www.brabantsdagblad.nl/…/Op-wacht-bij-de-Nachtwacht-gepresenteerd

De ‘Open Monumentendag 2010’ vindt plaats op zaterdag 11 en zondag 12 september en het thema is: de smaak van de 19de eeuw. Het Sint-Pieters museum op de Lichtenberg en de hoeve zijn op beide dagen geopend van 11.00 tot 16.30 uur!

Die eeuw heeft een bonte verzameling gebouwen opgeleverd, waarbij werd teruggegrepen op verschillende historische bouwstijlen. De carréhoeve Lichtenberg werd in de 19e eeuw ingrijpend vernieuwd. Het poortgebouw en de aangrenzende stallen werden in 1816 herbouwd; de oostelijke stal op de rand van het plateau in 1870. Het in de hoeve gevestigde Sint-Pieters museum besteedt in haar expositie aandacht aan de hoeve, maar ook aan ‘Casino Slavante’. In 1846 liet de Groote Sociëteit van Maastricht het nog steeds bestaande gebouw naar een ontwerp van Stadsbouwmeester Nicolaes Kraft in neorenaissance stijl optrekken. In het Maastrichts silhouet nummer 75 wordt de geschiedenis uitgebreid beschreven. Eveneens aandacht voor het ‘geestelijke bouwwerk België’ dat ontstond tussen 1830 en 1839 waaraan veel prominente Maastrichtenaren een bijdrage leverden.

Bron: oudsintpieter.com

Nummer 12 van het tijdschrift van Stichting Oud Sint Pieter is deze week verschenen. Het tijdschrift ‘Sint-Pieter vroeger en nu‘ bevat weer interessante artikelen. De nummers 0 t/m 12 zijn o.a. verkrijgbaar in het museum op de Lichtenberg! Het museum is zondags geopend.

Inhoud nummer 12:

• Antonius Wamsteeker, opmerkelijk bewoner van Slavante door Miets Morreau
• En toen kwam kapelaan De Vrede ons halen door Jaap van Term
• Gevelstenen door John Machiels
• Harmonie Sint-Pieter 1890, 120 jaar jong door Jo Morreau
• Jeugdherinneringen door Anno de Mol Moncourt
• Villa Sint-Hubertuslaan 1-3 door Sjuup Rekko, Jet van Aalst-Joosten
• Een schoolfoto uit de oude doos door Sermon Smitshuysen

Meer info over het tijdschrift en de verkooppunten op oudsintpieter.com

Wiel Miseré (63) werd donderdag 26 augustus benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau (en op het provinciehuis werd voor Wiel een afscheidsreceptie georganiseerd, red.). De Landgravenaar is 32 jaar lang werkzaam geweest bij Staatstoezicht op de Mijnen en gaat met vervroegd pensioen.

Naast zijn reguliere werk (bij Staatstoezicht op de Mijnen betreffende de Limburgse onderaardse kalksteengroeven, red.) is hij sinds mei 2000 secretaris van de Gedachteniskapel voor omgekomen mijnwerkers. Daarnaast is hij zestien jaar lang bestuurslid van de Stichting Leenderkapel. Ook zet Miseré zich in voor de kunsthistorische aspecten rond mijnbouw, met name waar het gaat over verschillende kunstvormen waarin de beschermheiligen Barbara en Catharina zijn verbeeld. Hij is bovendien lid van de Werkgroep Informatie Mijnbouw, die zich inzet voor het levend houden van de kennis van de oude mijnbouw en mergelwinning in Zuid-Limburg, door onder meer voorlichting op scholen.

Bron: De Limburger, 27  augustus 2010.

Interessant artikel over de Mosasauridae Platecarpus tympaniticus.

http://www.geologischevereniging.nl/geonieuws/geonieuwsart.php?artikelnr=1064

Onlangs heb ik een nieuwe website gestart: Mergel in Limburg.

Het doel is om een omvangrijke informatiebron over het genoemde onderwerp te worden. In een WikiPedia achtige setting wil ik artikelen schrijven. Als eerste schrijf ik een basis tekst, als ik in literatuur of internet aanvullende of beter informatie tegenkom verwerk ik dat (met bron uiteraard) in mijn tekst. Zo zal uiteindelijk een zeer goede beschrijving van heel veel mergel gerelateerde onderwerpen ontstaan!