Werkzaamheden ingangen door IKL
Het IKL (Instandhouding Kleine Landschapselementen in Limburg) heeft vanaf 2003 gewerkt aan de Limburgse mergelgroeven. Hierbij werden 60 groeve ingangen ‘hersteld’ (=aangepast naar de wensen van het IKL, e.d.). Doel was het tegengaan van vernieling van opschriften en verstoring van vleermuizen door ongewenste bezoekers, en het voorkomen van onveilige situaties.
In het project dat nu ten einde loopt werden de meest directe bedreigingen weggenomen. Het werk varieerde tussen het openmaken van dichtgeslibte ingangen, het herstel en plaatsen van toegangspoorten, stabiliseren van groeve-pilaren die dreigden te bezwijken, het opschonen van de bovengelegen begroeiing en de afsluiting van gevaarlijke gebieden. Hierbij werd samengewerkt met groeve-eigenaren: particulieren, Stichting ir. D.C van Schaïk, het Limburgs Landschap, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en diverse gemeenten.
Met de versteviging van de ingangspartij en het stabiliseren van enkele groevepilaren in de beroemde Maastrichtse Groeve de Schark is een einde gekomen aan een grootschalig herstelproject van de Zuid-Limburgse kalksteengroeven. In de afgelopen vijf jaar heeft de stichting IKL met vrijwilligers van de Studiegroep Onderaardse Kalksteengroeven (SOK) gewerkt aan zestig van de 556 in Nederland bekende groeve-ingangen. De kosten van de opknapbeurt bedroegen een miljoen euro.
De provincie Limburg (Provinciaal erfgoedbeleid), Europa (SGB, SOSII) steunden dit initiatief en met aanvullende middelen van IKL en de Nationale Postcode Loterij en beperkte bijdragen van eigenaren werd voor dit project 1 miljoen euro verzameld. Met het werk kon een belangrijk deel van het onderaardse ecologisch en cultuurhistorisch erfgoed worden veiliggesteld.
Groeve de Schark
De afgelopen weken is gewerkt in Groeve De Schark (St Pietersberg, Maastricht). De groeve is een belangrijke overwinteringsplaats voor vleermuizen, bevat kunsthistorische objecten en is bekend als oorlogsmonument. In een kapel in de groeve vond tot 2007 jaarlijks een herdenkingsdienst plaats met Kerstmis. In deze dienst worden de honderden Amerikaanse soldaten van de Old Hickory herdacht die eind 1944 sneuvelden in de velden en wouden van de Ardennen. Voor vertrek naar het front woonden nogal wat soldaten hier in deze groeve hun laatste Kerstviering bij. In 2007 werd de groeve gesloten vanwege de instabiliteit van een aantal gangen in het stelsel.
Instortingsgevaar ondergronds landschap
De aanleiding van dit project was een grootschalige inventarisatie van alle groeves door de SOK. In de periode 2003 tot 2005 stak een veldgroep van 35 vrijwilligers van de Studiegroep Onderaardse Kalksteengroeven (SOK) van het Natuurhistorisch Genootschap in Limburg 1600 uur in het onderzoek naar de toestand van alle 556 groeve-ingangen. Naast de betekenis voor de natuur, geologie en de cultuurhistorie keken ze naar de veiligheid van de ingangen en mogelijk instortingsgevaar.
De conclusie van de onderzoekers was dat een herkenbaar ‘onderaards landschap’ niet behouden kan worden zonder gericht herstel en planmatig beheer. In totaal droeg de SOK 207 ingangen aan, waarvoor maatregelen nodig zouden zijn. In de afgelopen periode stonden diverse overheden en instanties borg voor het programma voor het herstel, de inrichting en het beheer van 60 ingangen die de eerste prioriteit kregen. Door het herstelwerk en het duurzaam beheer door de eigenaren en actieve vrijwilligers kunnen deze onderaardse cultuurlandschappen ook voor de generaties na ons (be) leefbaar blijven.
Bron: www.ikl-limburg.nl/…herstelproject-zuid-limburgse-kalksteengroeves
